ሐላል እና ሐራም

ሐላል እና ሐራም

0 6574

 

عَنْ أَبىِ عَبْد الله النُّعْمَانِ بْنِ بَشير رَضىَ الله عَنْهُما قَالَ : سَمعْتُ رَسُولَ اُلله صَلَّى الله  عَلَيْه وآله وسَلَّمَ يَقُولُ ((إنَّ الْحلالَ بَيَّنٌ وإنَّ الْحَرَامَ بَيَّنٌ وبَيْنَحُما أُمُورٌ مُشْتَبِهَات لا يَعْلَمُهُنَّ كَثير منَ النَّاس, فَمَنِ اُتَقَى الشَّبُهَات فَقَد اُسْتَبْرَأ لدينه وعرْضه, ومَنْ وَقَعَ في الشُّبُهَات وَقَعَ في الْحَرَام كالرَّاعي يرْعَى حَوْلَ الحمَى يُوشكُ أَنْ  يَرْتَعَ فيه, أَلا وإنَّ لكُلَّ مَلك حَمى, أَلا وإنَّ حَمى اُلله مَحَارمُه, ألا وإنَّ في الْجَسَد مُضْغَةً إذَا صَلحَتْ صلحَ الْجَسَدُ  كُلهُ وإذَا فَسَدَ تْ فَسَد الْجَسَدُ كُلّهُ ألا وهيَ الْقَلْبُ)). رَوَاهُ الْبُخَارىُّ ومُسْلم.

 

አቢ ዐብደላህ ኑዕማን ኢብን በሺር እንደተላለፈው (ረ.ዐ.) የአላህ መልዕክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ብለው ሲናገሩ ሰማሁ አሉ፡-

«ሐላል ነገር ግልፅ ነው፡፡  ሐራምም ነገር ግልፅ ነው፡፡ በሁለቱ መካከልም ብዙ ሰዎች የማያውቋቸው አጠራጣሪ የሆኑ ነገሮች አሉ፡፡ አጠራጣሪ የሆኑ ነገሮችን የተጠነቀቀ እርሱ ከሃይማኖቱና ከክብሩ አኳያ ራሱን ያጠራ ነው፡፡ አጠራጣሪ የሆኑ ነገሮች ላይ የወደቀ ሰው ግን እርሱ በሐራም ውስጥ ወደቀ፡፡ ምሳሌውም በጥብቅ ማሳ ዙሪያ (ከብቶቹን) እንዳሰማራ እረኛ ነው፤ ንቁ! ማንኛውም ንጉሥ ጥብቅ ክልል አለው፡፡ ንቁ! የአላህ ክልል እርሱ ሐራም ያደረጋቸው ነገሮች ናቸው፡፡ ንቁ! በአካላችን ውስጥ አንዲት ቁራጭ ሥጋ አለች፤ እርሷ ከተስተካከለች መላው አካል የተስተካከለ ይሆናል፤ እርሷ ከተበላሸች ደግሞ መላው አካል  ይበላሻል፡፡ ንቁ! ይህች ቀራጭ ሥጋ ልብ ናት፡፡»

(ቡኻሪና ሙስሊም ዘግበውታል፡፡)

መጠነኛ ማብራሪያ

ይህ ሐዲሥ መሠረታዊ በሐላልና ሐራም መርሆች ዙሪያ መሠረታዊ ከሆኑ ሐዲሦች መካከል አንዱ ነው፡፡ ሐዲሡ ከድንጋጌ አንፃር ሦስት ነገሮች መኖራቸውን ያመለክታል፡፡ እነርሱም ሐላል፣ ሐራም እና አጠራጣሪ ነገሮች ናቸው፡፡ ሐላል ነገሮች የሚባሉት የተፈቀዱ ነገሮች ናቸው፡፡ አንድ ነገር ሐራምነቱ እስካልተገለፀ ድረስ በመሠረቱ ሐላል አንደሆነ ነው የሚታወቀው፡፡ ሐራም ነገሮች ደግሞ ክልክል የሆኑ ነገሮች ናቸው፡፡ ሐራም መሆኑን እያወቀ ክልክል ነገር የፈፀመ ሰው ወንጀል ሰርቷል፣ የአላህን (ሱ.ወ.) ድንጋጌ ጥሷል፡፡  ስለዚህም ቅጣት ይጠብቀዋል፡፡ ሌላው አጠራጣሪ ነገር ሲሆን ሐላልም ሐራምም ሊሆን ይችላል፡፡ ሐላል ከሆነ መልካም፡፡ ሐራም ሊሆንም ስለሚችል ለስምና ክብርም ጥሩ ስላልሆነ ከመዳፈሩ ይልቅ መራቁ ይመረጣል፡፡

ሐላል ነገር ግልፅ ነው  ፡- አዎን ግልጽ ነው፡፡ ተደንግጓል፣ ይታወቃል፣ የተፈቀደ ነው፡፡ መልካም ነገር መብላት፣ መጠጣት፣ መልበስ፣ ማግባት፣ መነገድ …. እና ሌሎችም ሐላል የሆኑ እጅግ በርካታ ነገሮች አሉ፡፡ ከሐራም አንፃር ሲታይም ሐላል የሆነ ነገር ይበዛል፡፡

ሐራምም ግልጽ ነው፡፡ ይህ ነገር ሐራም ነው ተብሎ ተነግሯል፣ ተደንግጓል፣ ሁሉም ያውቀዋል፡፡ ነፍስ መግደል፣ ሌብነት፣ ዝሙት፣  አስካሪ መጠጥ መጠጣት… ሌላም ሌላም ሐራምነታቸው ግልፅ የወጣ ነገሮች አሉ፡፡

አጠራጣሪ ነገሮች – ሐላል ይሁን ሐራም በግልጽ አልተለየም፡፡ ተመሳስሏል፣ አሻሚ ነው፡፡ አንድም ግልፅ የሆነ ድንጋጌ ስላልተቀመጠለት፣ የተላለፈው መልዕክት ተመሳሳይ ትርጉም የያዘ በመሆኑ፣ ዕውቀቱና መረጃው ስለሌለ ወይም ደግሞ የሰው ልጅ ግንዛቤ ዉስን በመሆኑ ሊሆን ይችላል ያጠራጠረው፡፡

ሃይማኖቱንና ክብሩን ጠበቀ – አጠራጣሪ ነገሮችን ባለመሥራቱና በአጠራጣሪ ቦታዎች ላይ ባለመታየቱ ምክንያት ሃይማኖቱንም ስሙን ጠበቀ፡፡ ሐራም ነገር ቢሂን አስቀድሞ ተጠንቅቋልና ሰዎች ሃይማኖቱን በክፉ፣ ስሙንም በመጥፎ አያነሱትም፡፡

እንደ እረኛ – ጥብቅ በሆነ ማሳ አካባቢ ክብቶቹን የሚያግድ እረኛ እጅግ ካልተጠነቀቀ በስተቀር ከብቶቹ ወደሚያሳሳው አረንጓዴውና አጓጊው ማሳ ድንገት ዘው ብለው ሊገቡበት ይችላሉ፡፡ እንዲሁ ዉሎውን በአጠራጣሪ ነገሮች ዙሪያ ያደረገ ሰው በሂደት ወደዚያ ነገር መሳቡ አይቀርም፡፡ ስለዚህ ከወዲሁ መራቅ ይበጃል ነው መልዕክቱ፡፡ አጠራጣሪ ነገርን መተው ለልብ መረጋጋትን ይለግሳልና፡፡

 www.alifradio.com